Wanneer kun je nog een korte test doen?
Een zachte, terugkerende piep kun je met een korte test onderzoeken zolang het trappen hetzelfde aanvoelt. Bij hard schuren, een blokkerend pedaal, plotseling wegvallende weerstand, een zichtbare scheur of een crank die bij de centrale as heen en weer beweegt, stop je met fietsen. De crank is de arm tussen het pedaal en de trapas. Speling op die plek moet je laten controleren voordat je het toestel opnieuw belast. Ook bij rook of een brandlucht stop je direct en koppel je, als dat veilig kan, de stroom los.
Voor de controles bij stilstand zet je de hometrainer uit en haal je een eventuele stekker uit het stopcontact. Wacht tot alle bewegende delen stilstaan. Een geluid dat precies eenmaal per pedaalomwenteling terugkomt, vertelt je vooral iets over het ritme. Het bewijst nog niet dat het pedaal zelf de oorzaak is.
Zo vind je waar het geluid ontstaat
Werk van buiten naar binnen. Zodra je een losse verbinding vindt, herstel je die voordat je een fietstest doet. Verander steeds één ding, zodat je weet wat effect heeft.
-
1
1. Controleer de vloer en steunpunten
Met beide voeten op de vloer beweeg je het toestel voorzichtig aan het stuur heen en weer. Een steunvoet die telkens loskomt van de vloer kan bij elke trapbeweging een tik veroorzaken. Heeft het toestel verstelbare voeten, stel die dan volgens de handleiding af zodat het stabiel staat. Komt het geluid uit een verbinding tussen de steunbalk en het frame, ga dan naar stap 5. Blijft alles stabiel en stil, dan controleer je de pedalen.
Alle steunpunten blijven op de vloer.
-
2
2. Vergelijk beide pedalen
Houd de crank stil en beweeg het pedaal voorzichtig zijwaarts. Het pedaal hoort rond zijn eigen as te kunnen draaien. Een klik of voelbare speling bij de aansluiting op de crank is iets anders. Draai vervolgens de pedalen langzaam met de hand rond en houd je vingers weg van openingen in de behuizing. Een stroef of klikkend pedaal kan wijzen op slijtage in het pedaal zelf. Bij een losse aansluiting ga je naar stap 5. Bij speling in het pedaalmechanisme is vervanging of een onderhoudsbeurt verstandiger dan harder vastdraaien. Vind je niets, dan controleer je het zadel.
Je kunt een losse aansluiting onderscheiden van speling in het pedaal zelf.
-
3
3. Belast het zadel zonder te trappen
Staat het toestel stabiel en kun je vanaf het zadel met beide voeten veilig bij de vloer, ga dan zitten. Houd je voeten op de vloer en verplaats je gewicht een beetje van links naar rechts. Kun je niet veilig bij de vloer, blijf dan naast het stilstaande toestel staan. Druk voorzichtig met je handen op het zadel terwijl je het wat zijwaarts beweegt. Met deze handtest hoor je niet altijd het geluid dat onder je lichaamsgewicht ontstaat. Hoor je dezelfde piep terwijl de pedalen stilstaan, dan is een zadelklem, zadelpen of frameverbinding een waarschijnlijkere oorzaak dan de draaiende aandrijving. Voel of het zadel kantelt of de zadelpen beweegt. Ga bij een losse bevestiging naar stap 5. Hoor je bij deze test niets, dan doe je een korte fietstest.
Je onderzoekt of het geluid ook ontstaat als de pedalen niet draaien.
-
4
4. Vergelijk rustig trappen met iets meer weerstand
Alleen als je bij de eerdere controles geen losse of beschadigde onderdelen hebt gevonden, fiets je ongeveer een halve minuut met lichte weerstand. Daarna verhoog je de weerstand een kleine stap, terwijl je ongeveer even snel blijft trappen. Een piep die pas ontstaat als je meer kracht zet, kan komen van een verbinding die onder belasting beweegt, maar ook van de aandrijving. Een tik bij telkens dezelfde pedaalstand wijst op een onderdeel dat met die omwenteling meebeweegt. Controleer ook of een schoen, veter of pedaalriem ergens langs schuurt. Blijft het geluid van achter de behuizing komen, dan is een controle door de servicedienst de volgende stap.
Je weet in welk ritme en bij welke belasting het geluid optreedt.
-
5
5. Zet alleen de gevonden losse verbinding vast
Zet het toestel uit en haal een eventuele stekker uit het stopcontact. Daarna kun je een losse zadelklem, steunbalkbevestiging of pedaalaansluiting waar je bij kunt volgens de handleiding vastzetten. Gebruik passend gereedschap en het voorgeschreven aanhaalmoment als dat is vermeld. Steeds harder aandraaien kan schroefdraad beschadigen of een klem vervormen. Bij veel hometrainers heeft het linkerpedaal linkse schroefdraad: je zet het dan linksom vast. Volg de markeringen en de handleiding van jouw toestel. Zit een pedaal scheef of kun je het niet normaal vastzetten, laat dan de schroefdraad beoordelen. Heb je geen losse verbinding gevonden, draai dan niet op goed geluk alle bouten aan.
De verdachte verbinding zit vast zonder dat je onderdelen hebt geforceerd.
Smeermiddel is geen algemene oplossing
Een piep kan door wrijving ontstaan, maar daarmee is nog niet duidelijk welk onderdeel smering nodig heeft. Veel pedaal- en trapaslagers zijn gesloten en niet bedoeld om van buitenaf te smeren. Een spray kan door een opening op de aandrijfriem of een remoppervlak terechtkomen en daar de werking verstoren.
Smeer daarom alleen een onderhoudspunt dat de handleiding uitdrukkelijk noemt, met het aangegeven middel. Bij een droge piep bij het zadel kan schoonmaken en goed vastzetten voldoende zijn. Een andere mat kopen heeft pas zin als het contact met de vloer de oorzaak blijkt. Een tik binnen in het toestel los je daar niet mee op.
Is het probleem na de reparatie opgelost?
Na een gerichte reparatie doe je een korte controle voordat je weer een volledige training doet.
De omstandigheden waarin je het geluid hoorde
Het toestel blijft stil bij dezelfde zithouding, trapfrequentie en weerstand als vóór de reparatie.
Zo niet: De gevonden verbinding was mogelijk niet de enige oorzaak. Het toestel op goed geluk verder uit elkaar halen maakt het onderzoek niet betrouwbaarder.De bevestiging na enkele minuten rustig fietsen
Het herstelde onderdeel blijft stevig zitten.
Zo niet: Een verbinding die opnieuw loskomt, kan beschadigd of verkeerd gemonteerd zijn. Laat die beoordelen in plaats van haar telkens opnieuw vast te draaien.Wat helpt als je de servicedienst inschakelt?
Blijft het geluid uit de gesloten behuizing komen, dan kan het bijvoorbeeld worden veroorzaakt door een lager, riem of bevestiging van de aandrijving. Aan het geluid alleen kun je die oorzaken niet betrouwbaar onderscheiden. Ook weerstandssystemen verschillen per toestel. Een algemene instructie om een riem te spannen of een rem te smeren is daarom niet geschikt.
Voor de servicedienst is een korte opname nuttiger dan alleen de omschrijving ‘hij piept’. Vermeld of het geluid ook ontstaat als je de pedalen met de hand draait, of het bij meer weerstand verandert en welke bevestiging aan de buitenkant je hebt hersteld. Met het type- of serienummer erbij kan de monteur gerichter bepalen wat nodig is. Je hoeft de behuizing daarvoor niet zelf te openen.
Zet een duidelijk losse bevestiging vast
Een aantoonbaar losse bevestiging waar je bij kunt, kun je volgens de handleiding herstellen en daarna kort testen. Blijft de oorzaak onduidelijk of zit die in de aandrijving, dan is het verstandig om het toestel gericht te laten nakijken. De hometrainer moet stil én stevig blijven; het geluid tijdelijk verbergen is niet voldoende.
